Demografi Terkini Pengundi Bandau (PRN17 – 2025)
Data rasmi Suruhanjaya Pilihan Raya Malaysia (SPR) yang dikemaskini sehingga 6 Oktober 2025 merekodkan jumlah pemilih bagi DUN N.06 Bandau sebanyak 27,390 orang, terdiri daripada 13,843 lelaki dan 13,547 perempuan.
Jumlah ini menunjukkan peningkatan hampir 40% berbanding PRN16 (2020), hasil daripada pelaksanaan pendaftaran automatik Undi18 dan kemasukan pengundi baharu yang bekerja di luar daerah. Bandau kini menjadi salah satu kawasan tumpuan di zon utara Sabah yang mempunyai campuran komuniti Dusun, Sungai, dan Bajau serta sebahagian pengundi bandar di sekitar Pekan Kota Marudu.
Kawasan ini memiliki kepelbagaian sosioekonomi — daripada sektor pertanian dan perikanan di luar bandar hingga perniagaan kecil dan penjawat awam di kawasan bandar. Justeru, isu seperti harga hasil tani, peluang pekerjaan, pendidikan dan kos sara hidup dijangka memainkan peranan besar dalam menentukan sokongan pengundi menjelang PRN17.
Penyandang Semasa: Wetrom Bahanda
Penyandang: Datuk Wetrom Bahanda
Majoriti PRN16 (2020): 3,363 undi
Jumlah undi diterima: 5,863 undi
Peratus keluar mengundi: 68.20%
Wetrom Bahanda memenangi kerusi N.06 Bandau dengan majoriti yang agak selesa, menewaskan lapan calon lain dalam PRN16. Kemenangan itu melambangkan pengaruh peribadi beliau sebagai tokoh tempatan yang memiliki latar kepimpinan kukuh di daerah Kota Marudu.
Sepanjang tempoh penggal, beliau dikenali sebagai figura yang aktif memperjuangkan isu pembangunan luar bandar, termasuk baik pulih jalan utama, kemudahan sekolah dan akses kepada sumber ekonomi tempatan. Hubungan baik beliau dengan kepimpinan masyarakat dan ketua kampung terus menjadi aset politik utama di kawasan ini.
Namun menjelang PRN17, cabaran baharu muncul apabila jumlah pengundi bertambah lebih 7,000 orang, kebanyakannya pengundi muda. Ini menimbulkan keperluan untuk strategi politik baharu yang lebih menonjolkan isu anak muda, digitalisasi ekonomi luar bandar, dan keseimbangan pembangunan antara kawasan bandar dan pedalaman.
Analisis Kuantitatif dan Prospek Pertahanan Kerusi
| Komponen | PRN16 (2020) | PRN17 (2025) | Perubahan & Implikasi |
|---|---|---|---|
| Jumlah Pemilih | ~19,500 | 27,390 | +7,900 (+40%) – peningkatan besar pengundi baharu |
| Majoriti Kemenangan | 3,363 undi | — | Margin kukuh; masih stabil jika tiada perpecahan undi |
| Komposisi Jantina | — | 50.5% lelaki, 49.5% perempuan | Seimbang; isu keluarga & sosial perlu diberi perhatian |
| Kadar Keluar Mengundi | 68.20% | (Dijangka meningkat) | Akses logistik & kesedaran politik bertambah |
| Ciri Kawasan | Campuran luar bandar-bandar | Kekal campuran | Isu ekonomi & pembangunan dominan |
Secara statistik, kemenangan dengan majoriti 3,363 undi mewakili lebih 25% daripada jumlah undi sah, menunjukkan kedudukan penyandang berada dalam kategori kerusi selamat sederhana. Walau bagaimanapun, dengan pertambahan hampir 8,000 pengundi baharu, dinamika ini boleh berubah sekiranya wujud pertembungan kuat sesama calon berpengaruh tempatan.
Wetrom Bahanda mempunyai kelebihan besar dari segi pengalaman pentadbiran dan pengaruh akar umbi, namun cabaran beliau ialah untuk memastikan generasi muda tidak terpisah daripada naratif pembangunan sedia ada. Keberkesanan kempen digital, ketelusan komunikasi, dan penonjolan hasil kerja lima tahun terakhir akan menjadi faktor penentu utama.
Kesimpulan
Bandau kini muncul sebagai kerusi tumpuan strategik di utara Sabah menjelang PRN17. Dengan pertambahan ketara jumlah pemilih dan pengundi muda, corak sokongan tidak lagi boleh dijangka berdasarkan pola lama.
Sekiranya Wetrom Bahanda dicalonkan semula, beliau berpeluang mempertahankan kerusi ini dengan syarat dapat mengekalkan momentum pembangunan akar umbi dan pada masa yang sama membina naratif baharu yang segar untuk pengundi muda.
Sumber Data: Suruhanjaya Pilihan Raya Malaysia (SPR) & RTM Sabah
Tarikh Kemaskini: 27 Oktober 2025
