Malaysiakini melaporkan pada 8 November 2025 bahawa Datuk Ewon Benedick, Presiden Pertubuhan Kinabalu Progresif Bersatu (UPKO), telah mengumumkan peletakan jawatan sebagai Menteri Pembangunan Usahawan dan Koperasi (KUSKOP).
Kenyataan itu dibuat selepas beliau menyatakan ketidaksetujuan terhadap pendirian Jabatan Peguam Negara (AGC) dalam isu pelaksanaan hak 40 peratus hasil Sabah di bawah Perjanjian Malaysia 1963 (MA63).

Berpegang Kepada Prinsip Perjuangan MA63

Ewon menjelaskan bahawa keputusannya berundur daripada kabinet dibuat atas dasar prinsip perjuangan UPKO — melaksanakan MA63 dan hak-hak Sabah sebagaimana termaktub dalam Perlembagaan Persekutuan.

“Sangat janggal untuk saya meneruskan keanggotaan dalam kabinet persekutuan dengan pendirian AGC tersebut yang saya percaya akan kekal menjadi pendirian mereka. Pendekatan mereka melihat hak 40 peratus Sabah selama tiga tahun saya berada di kabinet persekutuan sangat bertentangan dengan pendirian saya sebagai Presiden UPKO,” katanya dalam kenyataan media.

Beliau turut mengesahkan akan mengutus surat rasmi kepada Perdana Menteri Datuk Seri Anwar Ibrahim bagi memaklumkan peletakan jawatan tersebut secara rasmi.

Pandangan AGC Jadi Titik Perbezaan

Menurut laporan Malaysiakini, Ewon berkata beliau telah meneliti penghakiman bertulis Hakim Mahkamah Tinggi Kota Kinabalu, Celestina Stuel Galid, berhubung semakan kehakiman yang difailkan oleh Sabah Law Society (SLS).

Beliau menegaskan bahawa pandangan AGC dalam penghakiman tersebut “mengabaikan sejarah pembentukan Persekutuan Malaysia” yang merangkumi syarat-syarat persetujuan Sabah untuk menyertai Malaysia sebagaimana dinyatakan melalui dokumen-dokumen asas perlembagaan termasuk Laporan Suruhanjaya Cobbold, Laporan IGC, dan Akta Malaysia 1963.

Ewon berpendapat bahawa AGC seharusnya tidak memfailkan rayuan, sebaliknya memulakan rundingan dengan Kerajaan Negeri Sabah bagi melaksanakan hak 40 peratus hasil tersebut seperti diputuskan mahkamah.

Latar Mahkamah dan Tekanan Akar Umbi

Pada 17 Oktober 2025, Mahkamah Tinggi Kota Kinabalu memutuskan untuk memihak kepada Sabah Law Society (SLS), mengesahkan bahawa Sabah berhak secara perlembagaan terhadap 40 peratus hasil persekutuan yang dikutip daripada negeri ini di bawah Perkara 112C dan 112D Perlembagaan Persekutuan.

Mahkamah turut mengarah kerajaan persekutuan dan negeri menyemak serta menyelesaikan tunggakan bagi tempoh 1974–2021 dalam masa 180 hari.

Sebelum ini, pada 18 Oktober, bahagian-bahagian UPKO meluluskan resolusi mendesak Ewon meletak jawatan sekiranya AGC meneruskan rayuan terhadap keputusan tersebut.
Sementara itu, Menteri Komunikasi Fahmi Fadzil memaklumkan bahawa AGC kini sedang meneliti penghakiman bertulis setebal 109 halaman sebelum membuat sebarang keputusan lanjut.

Langkah Berani dan Agenda “Sabah First”

Langkah Ewon Benedick ini dilihat sebagai satu tindakan politik berprinsip yang menandakan perubahan besar dalam hubungan Persekutuan–Sabah.
Beliau sebelum ini turut menyatakan akan memanggil Mesyuarat Khas Majlis Tertinggi UPKO untuk membincangkan hala tuju baharu parti melalui Agenda “Sabah First”, yang memberi keutamaan kepada pelaksanaan MA63 dan hak hasil negeri.

Perspektif Anak Sabah

Keputusan Ewon Benedick mencerminkan satu pergeseran politik berasaskan prinsip dan sejarah pembentukan Malaysia.
Tindakan ini memberi isyarat jelas bahawa isu hak hasil Sabah bukan lagi sekadar perdebatan, tetapi tuntutan moral dan perlembagaan yang memerlukan tindakan nyata.

Bagi rakyat Sabah, langkah Ewon boleh dilihat sebagai keberanian politik untuk meletakkan integriti perjuangan melebihi jawatan. Ia juga memperkukuh naratif bahawa generasi baharu kepimpinan Sabah semakin berani menuntut pelaksanaan hak negeri dalam kerangka undang-undang yang sah.

Sumber:

• Malaysiakini – “Ewon Benedick umum letak jawatan kerana isu hak 40 peratus Sabah” (8 Nov 2025)
• Free Malaysia Today – “Ewon resigns as entrepreneur development and cooperatives minister” (8 Nov 2025)
• The Vibes – “Upko president Ewon Benedick resigns from Cabinet” (8 Nov 2025)
• MalaysiaGazette – “Ewon tinggalkan KUSKOP, kekal dengan prinsip MA63” (8 Nov 2025)